มะกรูดเป็นสมุนไพรแก้ไอ
ชะเอมไทย
ชะเอมไทย สมุนไพรสำหรับแก้ไอ ชะเอมไทย มีชื่อวิทยาศาสตร์ Albizia myriophylla Benth. จัดเป็นพันธุ์ไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชีย โดยมีถิ่นกำเนิดบริเวณประเทศอินเดีย พม่า ไทย ลาว กัมพูชา และมาเลเซีย เป็นต้น สำหรับในประเทศไทยพบชะเอมไทย ขึ้นทั่วไปตามป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง ป่าโปร่งและที่ราบเชิงเขาทั่วไป แต่จะพบได้มากทางภาคตะวันออกของประเทศ ช่วยบำรุงธาตุ บำรุงกำลัง บำรุงกล้ามเนื้อให้เจริญ แก้โรคในลำคอ แก้ไอ แก้กระหายน้ำ ขับเสมหะ แก้น้ำลายเหนียว โดยนำเนื้อไม้มาต้มกับน้ำดื่ม ใช้แก้อาการไอ ขับเสมหะ แก้กระหายน้ำ ทำให้ชุ่มคอ แก้เจ็บคอ ขับเสมหะ แก้น้ำลายเหนียว ทำให้เสมหะงวด แก้โลหิตเน่าในอุทร แก้กำเดาให้ปกติ โดยใช้รากชะเอมไทย ยาวประมาณ 2-4 นิ้ว นำมาต้มกับน้ำดื่ม เช้าและเย็น หากอาการไม่ดีขึ้นให้รับประทานติดต่อกัน 2-4 วัน
ฝรั่ง
ฝรั่ง สมุนไพรสำหรับรักษาโรคกระเพาะ ฝรั่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ Psidium guajava เป็นผลไม้ทรงกลม ผลดิบมีสีเขียวอ่อน เมื่อสุกจะมีสีเหลือง มีไส้ข้างในเป็นสีขาวหรือชมพู สามารถกินได้ทั้งผลดิบและผลสุก ฝรั่งเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพเพราะอุดมไปด้วยวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหาร จึงอาจช่วยป้องกันโรคต่าง ๆ ได้ รวมทั้งช่วยในเรื่องการขับถ่าย ฝรั่งเป็นผลไม้ที่หาได้ง่ายและมีราคาไม่แพง จึงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่รักสุขภาพ ฝรั่งปริมาณ 100 กรัม ให้พลังงานเพียงแค่ 36 แคลอรี่ มีใยอาหารมากถึง 3 กรัม และยังมีวิตามินซีสูง โดยในฝรั่งพันธุ์กลมสาลี่และพันธุ์ไร้เมล็ด 100 กรัมนั้นมีวิตามินซีสูงถึง 150–180 มิลลิกรัม และยังมีสารอาหารอื่นๆ ที่จำเป็นต่อร่างกายอีก เช่น โพแทสเซียม แมกนีเซียม ทั้งนี้ นอกจากผลฝรั่งที่มีประโยชน์มากมายต่อสุขภาพแล้ว ใบฝรั่งก็ยังสามารถนำมาใช้เพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพได้อีกด้วย
ทับทิม
ทับทิม สมุนไพรสำหรับรักษาโรคกระเพาะ ทับทิม มีชื่อวิทยาศาสตร์ Punica granatum มีถิ่นกำเนิดจากตะวันออกของประเทศอิหร่าน ทางตอนใต้ของอัฟกานิสถานและทางตอนเหนือของเทือกเขาหิมาลัย ทับทิมจึงชอบอากาศหนาวเย็นและอยู่บนพื้นที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลอย่างน้อย 300 เมตร ยิ่งอากาศหนาวเนื้อทับทิมจะมีสีแดงเข้มมากขึ้น ทับทิมคงเป็นพืชที่ได้รับความนิยมมากว่าพันปีแล้ว จึงมีการปลูกแพร่กระจายออกไปทั้งในเขตร้อน (tropical) และกึ่งร้อน (Sub-tropical) ของทวีปเอเชีย ยุโรป รวมทั้งในทวีปแอฟริกาด้วย พันธุ์ทับทิมเก่าแก่ที่มีการปลูกทับทิมในประเทศไทยในระยะแรกนั้น คือ พันธุ์บางปลาสร้อย ที่มีแหล่งปลูกมากในแถบภาคใต้บริเวณอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และจังหวัดใกล้เคียง แล้วค่อยแพร่ไปสู่จังหวัดอื่นๆ ทับทิม เป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมสูงเนื่องจากอุดมไปด้วยสารสกัดที่มีประโยชน์ มากมาย ซึ่งสารสกัดสำคัญที่พบในทับทิมคือ สารประกอบฟีนอลิก มีสรรพคุณในการต้านมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งผิวหนัง มะเร็งตับ และมะเร็งเต้านม ลดการอักเสบและการแพ้ ยับยั้งเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย ชะลอการเกิดโรคอัลไซเมอร์ รักษา อาการท้องเสีย และเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นจึงช่วยชะลอความเสื่อมของอวัยวะต่าง ๆ โดยส่วนใหญ่นิยมบริโภคใน รูปของน้ำทับทิม ซึ่งน้ำทับทิมมีสรรพคุณช่วยลดระดับไขมันในหลอดเลือด ลดระดับกลูโคสในผู้ป่วยเบาหวาน จึงนับได้ว่า ทับทิมเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าต่อร่างกายอย่างแท้จริง
กระชาย
กระชาย สมุนไพรสำหรับรักษาโรคกระเพาะ กระชาย มีชื่อวิทยาศาสตร์ Boesenbergia rotunda (Linn.) Mansf. ไม้ล้มลุก มีลำต้นใต้ดินเรียกว่าเหง้า มีรากติดเป็นกระจุก เป็นที่สะสมอาหาร อวบน้ำ รูปทรงกระบอกปลายเรียวแหลม ผิวสีน้ำตาลอ่อน เนื้อสีเหลือง มีกลิ่นหอมเฉพาะ ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปรียาว กว้าง 4.5 – 10 ซม. ยาว 15 – 30 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ ก้านใบยาว 7 – 25 ซม. กาบใบสีชมพู มีรสเผ็ดร้นขม แก้โรคอันเกิดในปาก แก้มุตกิด แก้ลมอันบังเกิดแก่กองหทัยวาต แก้โรคในปากเปื่อย ปากแตกเป็นแผล ปากแห้ง ขับระดูขาว แก้ใจสั่นหวิว บำรุงหัวใจ แก้ไอ แก้ปวดมวลในท้อง ท้องร่วง รักษาอาการแน่น จุกเสียด ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับปัสสาวะรักษาโรคบิด แก้บิดมูกเลือด ปวดเบ่ง แก้ลำไส้ใหญ่อักเสบ บำรุงกำลัง ใช้ภายนอกรักษาโรคกลากเกลื้อน
ผักกาดขาว
ผักกาดขาว สมุนไพรสำหรับระบบขับถ่าย ผักกาดขาว มีชื่อวิทยาศาสตร์ Brassica pekinnensis var.cylin drica Tsen&SH.Lee จัดเป็นผักที่เก่าแก่ โดยชาวจีนรู้จักนำมาประกอบอาหาร เป็นเวลาประมาณ 6 พันกว่าปีล่วงมาแล้ว ซึ่งมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ พบว่าในหลุมศพ ที่หมู่บ้านป้านพอ ในมลฑลซีอาน มีเมล็ดผักกาดขาวอยู่ ด้วยและหลักฐานต่างๆ ภายในหลุ่มฝังศพสันนิษฐานว่าอยู่ในยุคหินใหม่ ซึ่งมีอายุ 6-7 พันปี และยังมีบันทึกว่าผักกาดขาวเป็นอาหารที่สำคัญอย่างหนึ่งของชาวจีนตั้งแต่สมัยฉิน (พ.ศ.298-338) และมีการเรียกผักกาดขาวว่าแปะฉ่าย ในสมัยซ้ง (พ.ศ.1506-1822) ผักกาดขาวอวบ รสหวานกรอบ เป็นที่นิยมของผู้บริโภค ใช้ประโยชน์ได้ทั้งเป็นผักสด ผักต้มประกอบอาหารชนิดต่างๆ รวมทั้งอุตสาหกรรมแปรรูป นอกจากนนี้ผักกาดขาวยังเป็นผักที่มีเส้นใยสูงมาก โดยเส้นใยนี้เป็นเส้นใยที่ไม่ละลายน้ำ แต่จะพองตัวเมื่อมีน้ำ จึงมีความสามารถในการอุ้มน้ำได้เป็นอย่างดี ซึ่งการอุ้มน้ำได้ดีนี้ยังช่วยเพิ่มปริมาตรของกากอาหาร ได้ดีอีกทั้งผักกาดขาว ยังเป็นพืชที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยเป็นพืชผักที่มีความสำคัญชนิดหนึ่งของประเทศไทย ทั้งใช้เป็นอาหารประจำวันภายในประเทศ และส่งจำหน่ายต่างประเทศอีกด้วย
จำปา
จำปา สมุนไพรสำหรับระบบขับถ่าย จำปา มีชื่อวิทยาศาสตร์ Michelia champaca Linn. เชื่อกันว่าจำปามีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย เพราะชื่อวิทยาศาสตร์ของจำปามีคำลงท้ายว่า champaca ซึ่งเป็นชื่อของจำปาในประเทศอินเดีย ภาษาฮินดีเรียกจำปาว่า จัมปา ด้วยเหตุนี้คนไทยจึงคงเรียกชื่อจำปาตามคนอินเดีย ส่วนการแพร่กระจายพันธุ์นั้นเชื่อว่ามีการแพร่กระจายพันธุ์จากอินเดียไปยังบริเวณเขตร้อนที่อยู่ใกล้เคียงเช่นในประเทศพม่า ไทย มาเลเซีย ลาว กัมพูชา อินโดนีเซีย เป็นต้น สำหรับจำปา ในประเทศไทยเชื่อกันว่าคนอินเดียคงนำจำปามาเมืองไทยพร้อมๆ กับการติดต่อค้าขาย และเผยแพร่อารยธรรม ศาสนา ภาษา ศาสนา การปกครอง มานับพันปีแล้ว และในปัจจุบันสามารถพบเห็นจำปาได้มากทางภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคใต้ ตามป่าดิบชื้น และป่าดิบเขา ที่สูงในระดับน้ำทะเลจนถึงประมาณ 1,300 เมตร ดอกจำปา ใช้ปรุงเป็นยาหอม ช่วยบำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต บำรุงประสาท บำรุงน้ำดี แก้คลื่นไส้ คลื่นเหียนอาเจียน แก้ไข้ ขับปัสสาวะ ทำให้เลือดเย็น แก้เส้นกระตุก เนื้อไม้ใช้ต้นกับน้ำดื่ม ช่วยบำรุงโลหิต รากต้มกับน้ำดื่มช่วยขับโลหิตในสตรีที่อยู่ไฟ และใช้รักษาโรคปวดตามข้อ ใช้เป็นยาถ่าย เปลือกต้นต้มกับน้ำดื่ม ใช้แก้ไข้ แก้เสมหะในลำคอ
กาฬพฤกษ์
กาฬพฤกษ์ สมุนไพรสำหรับระบบขับถ่าย กาฬพฤกษ์ มีชื่อวิทยาศาสตร์ Cassia grandis L.f. เป็นพรรณไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเขตร้อนของทวีปอเมริกา และอเมริกาใต้ โดยพบครั้งแรกในป่าดิบชื้นของอเมริกากลาง และอเมริกาใต้ เช่น ป่าอเมซอน จากนั้นจึงได้แพร่กระจายไปยังเขตร้อนต่างๆ ทั่วโลกซึ่งส่วนมากจะเป็นการกระจายพันธุ์โดยมนุษย์ที่นำไปเพาะปลูกเป็นไม้ประดับโดยมีการบันทึกไว้ดังนี้ พบเปอร์โตริโกในปี พ.ศ.2424 มีชื่อพื้นถิ่นว่า canafistula cimarrona พบในเบอร์มิวดาในปี พ.ศ.2461 และในปี พ.ศ.2467 มีรายงานว่าพบในเซนต์โทมัส เซนต์ครอย คิวบา จาเมกา และทวีปอเมริกาเขตร้อน เป็นต้น ส่วนในทวีปเอเชียพบการปลูกอย่างแพร่หลายเป็นไม้ประดับในมาเลเซียประเทศเอเชียใต้ กัมพูชา และเวียดนามตอนใต้ สำหรับในประเทศไทยพบได้ในทุกภาคของประเทศ คนไทยในสมัยโบราณที่นิยมกินหมากจะใช้เนื้อในฝักของกาฬพฤกษ์มาใช้เคี้ยวกับหมาก ส่วนเปลือกไม้ และเนื้อไม้มีสารที่ให้ความฝาดจึงนิยมนำไปใช้ในการฟอกหนัง อีกทั้งดอกกาฬพฤกษ์มีลักษณะเป็นพวงสีส้มแดงสวยสะดุดตา มีกลิ่นหอมอ่อนๆ จึงนิยมนำไปปลูกเป็นไม้ประดับตามอาคารสถานที่ต่างๆ เช่น บ้าน สวนสาธารณะ วัด รวมถึงสถานที่ราชการต่างๆ อีกด้วย
มะยม
มะยม สมุนไพรสำหรับรักษาโรคผิวหนัง มะยม มีชื่อวิทยาศาสตร์ Phyllanthus acidus (L.) Skeels จัดอยู่ในวงศ์มะขามป้อม (PHYLLANTHACEAE) สมุนไพรมะยม มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า หมากยม หมักยม (ภาคอีสาน), ยม (ภาคใต้) เป็นต้น มะยม จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง เปลือกของลำต้นขรุขระมีสีเทาปนน้ำตาล ใบมะยมเป็นใบประกอบ มีย่อยออกเรียงสลับกันเป็น 2 แถว ลักษณะของผลเมื่ออ่อนจะเป็นสีเขียว แต่ถ้าแก่แล้วจะเป็นสีเหลืองหรือขาวแกมเหลือง เนื้อฉ่ำน้ำมาก ในผลมีเมล็ดกลม ๆ สีน้ำตาล 1 เมล็ด สำหรับรสชาติจะมีรสหวานอมฝาด มะยมนั้นมีทั้งตัวผู้และตัวเมีย โดยลักษณะเด่นของต้นตัวผู้จะออกดอกเต็มต้นแต่ไม่ติดลูก ส่วนต้นมะยมตัวเมียนั้นจะมีดอกน้อยกว่า ซึ่งในทางการแพทย์นั้นนิยมใช้มะยมตัวผู้เป็นหลักทั้งใบและราก เพราะมีสรรพคุณทางยาค่อนข้างสูงกว่ามะยมตัวเมีย
ใบระบาด
ใบระบาด สมุนไพรสำหรับรักษาโรคผิวหนัง ใบระบาด มีชื่อวิทยาศาสตร์ Argyreia nervosa จัดเป็นพรรณไม้เถาเลื้อยพันต้นไม้อื่น มีความยาวได้ถึง 10 เมตร ตามเถามีขนนุ่มสีขาวขึ้นปกคลุม ทุกส่วนมียางสีขาว[1],[3] เถาอายุน้อยจะนุ่มและอวบน้ำ แต่พอแก่แล้วเถาจะแข็งเป็นไม้ ทอดยาวเหยียดไปได้ไกล ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการตอน ทาบกิ่ง และปักชำ มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย เป็นพรรณไม้กลางแจ้งที่ชอบแสงแดดจัด เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่มีอินทรียวัตถุมาก ใบระบาด นิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับในแปลงปลูกเพื่อประดับบริเวณบ้านและสวน โดยทำเป็นร้านหรือซุ้มเพื่อให้ลำต้นเลื้อยขึ้นไปได้ แต่คนไทยโบราณจะนิยมปลูกไว้ริมรั้วบ้าน เนื่องจากสะดวกต่อการเกาะเลื้อยและแผ่ขยายลำต้นไปได้ไกล ในเรื่องของความเชื่อคนไทยโบราณเชื่อว่าบ้านใดปลูกต้นใบระบาด (ต้นใบละบาท) ไว้จะทำให้เกิดความร่ำรวยด้วยเงินตรา หากต้นมีจำนวนใบที่มากขึ้นก็จะทำให้มีเงินเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย เนื่องจากการแตกใบ 1 ใบ มีค่าเท่ากับ 1 บาท นอกจากนี้ใต้ใบยังมีสีคล้ายกับเงินที่เคลือบอยู่อีกด้วย และเพิ่มความเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อยู่อาศัย ควรปลูกต้นใบระบาดไว้ทางทิศตะวันตก และให้ปลูกในวันอังคาร เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาประโยชน์ทั่วไปทางใบให้ปลูกในวันอังคาร